.

.

. . .

      

                                             Poznajemy              

 
          strona główna        LESZCZYNA - KOLEBKA ŚLĄSKIEJ MIEDZI                                      
     

 

.

 

 

        oferta programowa

 

        aktualności 

 

..

  Tropami śląskiej miedzi

        Tradycje górnicze Ziemi Złotoryjskiej sięgają czasów książąt piastowskich, Bolesława Wysokiego i jego syna Henryka Brodatego, który w 1211 roku nadał Złotoryi prawa miejskie i przywilej miasta górniczego, który zezwalał na swobodne osiedlanie się górników bez wnoszenia opłat, uprawianie rzemiosła i sprzedawanie piwa. Tu w XIII wieku w Leszczynie pierwsi górnicy zeszli pod ziemię kopać margle miedzionośne.
        Tu w Polsce w latach 40-tych XX wieku po odzyskaniu Dolnego Śląska ruszyły pierwsze kopalnie miedzi - ZG Lena, ZG Nowy Kościół, ZG Konrad. Stąd pierwsi górnicy gremialnie zasilili kadrowo Nowe Zagłębie Miedziowe (lata 60-70 XX wieku), które budowało ZG Lubin i ZG Polkowice. Ich udział był tak znamienny, że powstało wówczas w KGHM słynne powiedzenie ”zamienię dyplom inżyniera na pochodzenie z Leny” 

 

 

DYMARKI Z NIECKI LESZCZYŃSKIEJ. 

 

         Dymarki to piece do wytapiania metali z rud przy użyciu węgla drzewnego.  Piece te wykonywano z kamienia, od wewnątrz wylepiano je polewą czyli mieszaniną gliny z węglem drzewnym. Dymarki miały od 1 do 2 m. metrów wysokości. Leszczyna i sąsiednie miejscowości jak Wilków, Kondratów, Sichów, Prusice to miejsca, gdzie przed wiekami, jeszcze za czasów Piastów Śląskich, pierwsi górnicy zaczęli  wydobywać i przerabiać miedzionośne złoża, które zalegały w łupkach marglistych o zawartości od 0,05% do 5% miedzi. Zorganizowana eksploatacja pokładów rudy miedzi odbywała się z przerwami od IX wieku a roboty  górnicze prowadziły gwarectwa. Pierwsza wydrążona w Leszczynie sztolnia „Charakter” pochodzi jak podaje legenda z pierwszej połowy XII wieku.

 

 

        Drążono w ziemi, aby dotrzeć do margli miedzionośnych, ale też by odprowadzić z nich nadmiar wody, którą wyciągano w skórzanych workach za pomocą kołowrotu. Później w tłuczkach stąporkowych wzbogacono wydobytą rudę. W ten sposób uzyskiwano tzw. „szlich”, który zawierał 10 -12% miedzi. Tak uzyskany koncentrat prażono w prażalnikach, żeby usunąć nadmiar siarki i jeszcze wzbogacić prażonki miedzi. 

       

    

 

         W historii górnictwa i hutnictwa śląskiej miedzi na tym terenie wielokrotnie rozpoczynano i wstrzymywano wydobycie i przerób złóż miedzionośnych. W latach 60 -tych XIX wieku powstaje w Leszczynie kopalnia i huta „Ciche Szczęście” /Stilles Gluck/, gdzie wykorzystywano metodę topienia margli bez ich wzbogacania, wsad składał się z surowych margli i pirytu a paliwem był koks. Produktem wytopu był kamień miedziowy składający się z siarczków miedzi i żelaza zawierający około 50% miedzi. Kamień miedziowy sprzedawano do dalszej obróbki hutom w Saksonii i Anglii. Po kopalni i hucie „Ciche Szczęście” /Pomnik Przyrody Nieożywionej/ zachowały się ślady wylotu sztolni, dawne szyby i skupisko żużlu.
          W 2000 roku w Niecce Leszczyńskiej wokół XIX wiecznych bliźniaczych pieców Złotoryjskie Towarzystwo Tradycji Górniczych rozpoczęło organizować pokazowe wytopy metali pod nazwą „Dymarki Kaczawskie” i tworzyć podwaliny średniowiecznego skansenu górniczo - hutniczego.

      

 

                                                                

Zapraszamy do odwiedzenia naszego regionu.

                                                                                                                                                    

 

        idea
        miejsce
        historia
        wydawnictwa
        ścieżka dydaktyczna
        ludzie
        informator
        gastronomia
        noclegi
        warsztaty edukacyjne
 
        kontakt i rezerwacja
        księga gości
        archiwum
        galeria foto
 

.

 

       zajęcia survivalowe

       -szkoła przetrwania

 

 

 

 

.

.

.

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

 

 

 

                                © Copyright  ZTTG   2010

  kontakt z biurem 

  formularz online
 

.

.

      ZŁOTORYJSKIE TOWARZYSTWO

      TRADYCJI GÓRNICZYCH

      Leszczyna 1A

      59-500 Złotoryja

 

 

 


.

strona główna        o nas       miejsce          historia      wydawnictwa      edukacja      ludzie

 

 

Tel./fax:  76 87 86 759                    tel.: 76 819 73 03


Tel. gsm.:  603 108 665,   721 299 473

 

skansen@dymarkikaczawskie.pl